eskisehirsaglikcalisanlaridern@gmail.com

Milyonlrca Kayıp Hepatitli Olguyu Bulamayız – Prof. Dr. Elif Doyuk Kartal

​Hepatit, A, B, C, D ve E olarak adlandırılan beş ana hepatit virüsü  tarafından oluşturulan viral bir enfeksiyon hastalığıdır. Her yıl 1.34 milyon ölüm yükü, salgınlar ve yayılma potansiyeli nedeniyle en büyük küresel sağlık tehditlerinden biri olmaya devam etmektedir. Karaciğer kanseri nedeniyle ölümlerin üçte ikisinin nedeni hepatit B ve C viruslarıdır. Dünya’da viral hepatit ile yaşayan 325 milyon insandan, 290 milyondan fazlası yani 10 kişiden 9’u  HepatitB veya hepatit C ile bilmeden yaşıyor. Tüm dünya’datarama, tanı ve tedavi bakımdan büyük bir planlama olmadığı sürece, daha fazla insan enfekte olacak ve yaşamlar kaybedilmeye devam edecektir. Dünya Sağlık Örgütü  28Temmuz Dünya Hepatit Günü’nde, dünyanın her yerinden insanları harekete geçmeye ve “kayıp milyonları” bulmak için farkındalık yaratmaya çağırmakta.

​Hepatit B, enfekte bir kişinin kanı veya diğer vücut sıvılarıyla temas yoluyla bulaşır. Doğum sırasında anneden bebeğe, korunmasız cinsel temas ve ilaç enjekte etmek için ortak  şırınga kullanımı, tıraş bıçağı veya diş fırçası paylaşımıile bulaşabilir.

​Hepatit B aşısı enfeksiyonun önlenmesinde en etkili yoldur. Tüm yenidoğanlar ,genç erişkinler ve risk grubundaki erişkinler aşılanmalıdır.   Aşısız olanlarda temas riskini azaltmak için ; her türlü iğnenin ortak kullanımından kaçınılmalıdır. Korunmalı cinsel temas, kan temas olan kişisel araçların( traş bıçağı, tırnak makası, cımbız, diş fırçası vb. ) ortak kullanımından kaçınılması gerekmektedir.

​Halen hepatit B için kesin bir tedavi bulunmamasına rağmen, etkin  antiviral ilaçlar ile  virüs çoğalması baskılanarak karaciğer sirozu ve karaciğer kanseri gibi neden olabileceği komplikasyon riskini büyük ölçüde azalmaktadır.

​Hepatit C kandan-kan yoluna temas ile bulaşır.  Güvenli olmayan enjeksiyon uygulamaları, tıbbi ekipmanın yetersiz sterilizasyonu ve tarama yapılmadan kan ve kan ürünleri  verilmesi en yaygın yollardır. Kan içeren belirli cinsel temaslar yoluyla da bulaşabilir. Cinsel yolla bulaşan diğer enfeksiyonların varlığı ile risk artabilir.

​Halen hepatit C için aşı bulunmamaktadır. Her türlü iğneler ve diş fırçaları, usturalar veya tırnak makası gibi delici kesici aletleri enfekte bir kişiyle paylaşmaktan kaçınmak gerekir.

​Kronik HCV enfeksiyonu yeni tedavi seçenekleri ile %100 e yakın oranda tedavi edilebilmektedir.

​Hepatit B için etkili aşıların ve tedavilerin mevcudiyeti ve hepatit C’nin tedavisi ile viral hepatitin ortadan kaldırılması mümkün olmakla birlikte, teşhis- tedaviye  daha kolay ve daha ucuz erişim , hastalık ve risklerin daha iyi anlaşılması şarttır. Nihai hedef hepatitleri ortadan kaldırmak olduğu için en öncelikli konu ise iyi bir planlama ile virüs taşıdığını bilmeyen insanları bulmaktır.

Bu amaçla  riskli   gruplarda tarama testleri yapılması önerilmektedir. 

Hepatit C için taranması gereken gruplar;

  • HCV’nin taranmaya başlanmasından önce (1996) kan ve kan ürünleri almış ya da organ nakli yapılmış kişiler
  • Halen ya da eskiden damariçi madde ve intranazal kokain bağımlısı olanlar
  • HCV-pozitif kanla temas eden sağlık çalışanları
  • HIV-pozitif olanlar
  • Karaciğer testlerinde açıklanamayan anormallikleri (ya da karaciğer hastalığı) olanlar
  • HCV-pozitif anneden doğan çocuklar
  • Uzun süredir hemodiyalize girenler
  • HCV-pozitif kişilerin şu andaki cinsel partnerleri

Hepatit B için taranması gereken gruplar;

  • HBsAg‐pozitif kişilerle aynı evde yaşayanlar ve cinsel partnerleri
  • Yüksek veya orta düzey HBV prevalansı olan bölgede doğanlar
  • Anne ve babası yüksek HBV endemisi olan bölgede doğmuş olan ve bebeklikte aşılanmamış  kişiler
  • HBsAg‐pozitif kişilerle aynı evde yaşayanlar ve cinsel partnerleri
  • Damar içi ilaç kullananlar
  • Birden fazla cinsel partneri olan veya cinsel yolla bulaşan bir hastalık öyküsü olanlar
  • Cezaevinde kalan tutuklular
  • ALT ve AST düzeyleri kronik olarak yüksek kişiler
  • HCV ya da HIV ile enfekte kişiler
  • Hemodiyaliz hastaları

Prof. Dr. Elif Doyuk Kartal

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

%d blogcu bunu beğendi: